เริ่มบันทึกรายรับรายจ่ายด้วย Google Sheets สำหรับมือใหม่
จัดการรายรับรายจ่ายด้วย Google Sheets เริ่มต้นอย่างไร?
อยากรู้ว่าเงินธุรกิจเข้าออกเท่าไร แต่ยังไม่ได้เริ่ม เพราะไม่แน่ใจว่าต้องเตรียมอะไรหรือบันทึกแบบไหน
ลองเริ่มจากกำหนดวันเริ่ม ตรวจเงินตั้งต้น และจดรายการรับจ่ายให้รู้ว่าเกิดจากอะไร
จากนั้นค่อยตรวจยอดและอ่านสรุปเป็นประจำ โดยไม่ต้องรอให้รวบรวมข้อมูลได้สมบูรณ์ทุกอย่างก่อน
ไม่จำเป็นต้องเริ่มด้วยไฟล์ที่ซับซ้อน
หลายคนเริ่มจากอยากเห็นทุกอย่างในครั้งเดียว ทั้งรายรับ รายจ่าย กำไร สต๊อก และภาษี จนเตรียมไฟล์นานกว่าที่ได้ลงมือบันทึก
สำหรับการเริ่มติดตามเงินภายใน ลองตั้งเป้าหมายก่อนว่า อยากรู้ว่าเงินเข้าออกเพราะอะไร และตอนนี้เหลืออยู่ที่ไหน
Google Sheets ใช้สร้างและจัดข้อมูลตาราง รวมถึงทำงานร่วมกับผู้อื่นได้ ส่วนรูปแบบที่เหมาะกับธุรกิจขึ้นอยู่กับข้อมูลที่ต้องใช้และวิธีทำงานของทีม
ถ้าสร้างไฟล์เองก็ต้องออกแบบโครงสร้างและสูตร หากใช้เทมเพลตสำเร็จรูปให้ทำตามคู่มือของรุ่น ไม่ย้ายหรือเพิ่มคอลัมน์ตามตัวอย่างในบทความนี้ลงในไฟล์สินค้าโดยตรง
ขั้นที่ 1 แยกเงินธุรกิจและกำหนดวันเริ่ม
เลือกวันเริ่มบันทึกที่ชัดเจน เช่น วันแรกของเดือน หรือวันที่ตรวจยอดเงินได้ครบ ไม่จำเป็นต้องรอปีใหม่สำหรับการเริ่มติดตามเงินภายใน
จากนั้นระบุว่าเงินส่วนไหนเป็นของธุรกิจ เช่น เงินสดหน้าร้านและบัญชีรับจ่ายหลัก แยกจากเงินที่ใช้ส่วนตัว
หากเจ้าของนำเงินมาเติม หรือใช้เงินส่วนตัวสำรองจ่าย ให้จดเป็นรายการที่ระบุที่มาไว้ ไม่เหมารวมเงินเติมเป็นยอดขาย หรือการถอนใช้ส่วนตัวเป็นค่าใช้จ่ายธุรกิจทุกกรณี
หากเป็นบริษัท ให้ผู้ทำบัญชีตรวจวิธีจัดประเภทและหลักฐานตามข้อเท็จจริงด้วย
ขั้นที่ 2 เตรียมยอดตั้งต้นและเอกสาร

การเตรียมข้อมูลให้ตรวจกลับได้ ช่วยให้เริ่มบันทึกและหาข้อแตกต่างภายหลังได้ง่ายขึ้น
ก่อนเริ่ม ควรมีข้อมูลอย่างน้อยดังนี้
| สิ่งที่เตรียม | ตัวอย่าง | เหตุผล |
|---|---|---|
| ยอดเงินตั้งต้น | เงินสด 3,000 บาท บัญชีธุรกิจ 20,000 บาท | ใช้เป็นจุดเริ่มตรวจยอด |
| รายชื่อช่องทางรับจ่าย | เงินสด บัญชีหลัก บัตรที่ใช้กับกิจการ | รู้ว่าเงินเข้าออกที่ไหน |
| หลักฐานรายการ | ใบเสร็จ สลิป รายการเดินบัญชี | ใช้ตรวจจำนวนเงินและรายการ |
| หมวดรับจ่าย | ขายสินค้า ค่าส่ง ค่าบรรจุภัณฑ์ | ช่วยรวมข้อมูลเพื่อนำไปวิเคราะห์ |
| ยอดที่ยังค้าง | ลูกค้าค้างจ่าย บิลที่ยังไม่จ่าย | แยกจากเงินที่รับจ่ายแล้ว |
| โครงการหรือสาขา | งานบ้านคุณเอ สาขาหน้าตลาด | ใช้เมื่อจำเป็นต้องแยกผล |
ยอดตั้งต้นไม่ใช่ยอดขายใหม่ ถ้ามีเงินอยู่ก่อนวันเริ่ม 20,000 บาท ให้ใส่เป็นยอดยกมาตามวิธีของไฟล์ ไม่บันทึกเป็นรายได้ของวันแรกซ้ำอีกครั้ง
ยอดค้างรับ ค้างจ่าย สต๊อก และหนี้สินควรเก็บรายละเอียดประกอบแยกไว้ การเริ่มตรวจเงินไม่ได้หมายความว่าข้อมูลเหล่านี้ไม่จำเป็นต่อบัญชีหรือการวิเคราะห์กำไร
ขั้นที่ 3 เลือกไฟล์ให้ตรงกับสิ่งที่ต้องดู
ถ้าเริ่มไฟล์เอง ให้กำหนดก่อนว่าต้องการติดตามข้อมูลอะไร และเก็บรายการกับหน้าสรุปอย่างไร อย่าใส่ยอดรวมซ้ำกับรายการย่อยจนคำนวณซ้ำ
ถ้าเลือกเทมเพลตสำเร็จรูป ให้ตรวจว่ารุ่นนั้นตรงกับงาน เช่น แยกโครงการ จัดข้อมูล VAT หรือวางงบ และใช้งานบน Google Sheets ตามที่สินค้าระบุ
สำหรับไฟล์ Studio Photo Story ให้ทำตามคู่มือเริ่มต้น: ตรวจบัญชี Google ที่ต้องการใช้ รับและเปิดไฟล์ตามขั้นตอนของคำสั่งซื้อ ทำสำเนา แล้วชมคู่มือหรือคลิปของรุ่นก่อนตั้งค่า
หลังทำสำเนา ให้ตั้งชื่อไฟล์ที่จำได้ง่าย เช่น “รายรับรายจ่ายร้านตัวอย่าง 2569” และกำหนดผู้รับผิดชอบบันทึก หากใช้หลายคน ให้ตรวจบัญชีและสิทธิ์เข้าถึงตามหน้าที่ ไม่ใช้การส่งรหัสผ่านให้กัน
ขั้นที่ 4 เริ่มด้วยหมวดที่ใช้จริง
ไม่ต้องตั้งหมวดให้ละเอียดทุกอย่างตั้งแต่วันแรก ลองเริ่มจากรายการที่เกิดบ่อยและมีประโยชน์ต่อการตัดสินใจ
| กลุ่ม | หมวดตัวอย่าง |
|---|---|
| รายรับจากการดำเนินงาน | ขายสินค้า ค่าบริการ |
| เงินจ่ายซื้อของ | ซื้อสินค้า ซื้อวัตถุดิบ ซื้อบรรจุภัณฑ์ |
| ค่าใช้จ่ายดำเนินงาน | ค่าแรง ค่าเช่า ค่าส่ง ค่าโฆษณา ค่าน้ำค่าไฟ |
| รายการที่ต้องแยกประเภท | โอนระหว่างบัญชี เงินเจ้าของเติม เงินกู้ ซื้อสินทรัพย์ |
หมวดเหล่านี้เป็นตัวอย่างเพื่อจัดข้อมูลรับจ่าย ไม่ใช่ผังบัญชีสำเร็จรูปสำหรับทุกกิจการ โดยเฉพาะการซื้อสินค้า สินทรัพย์ และเงินกู้ ไม่ควรนำเงินที่จ่ายทั้งหมดไปหักเป็นค่าใช้จ่ายของงวดโดยอัตโนมัติ
ควรใช้ชื่อหมวดให้สม่ำเสมอ เช่น เลือกใช้ “ค่าขนส่ง” ชื่อเดียว แทนการสลับระหว่าง “ค่าส่ง” “ส่งพัสดุ” และ “ขนส่งสินค้า” โดยไม่มีเหตุผลที่ต้องแยก
ขั้นที่ 5 บันทึกให้รู้ว่าเกิดอะไรขึ้น
รายการหนึ่งควรย้อนตรวจได้ว่าเกิดวันไหน เป็นค่าอะไร จำนวนเงินเท่าไร ใช้บัญชีใด และมีหลักฐานอะไรประกอบ หากมีหลายงานให้ระบุโครงการด้วย
อย่าพิมพ์เพียง “จ่ายของ” ถ้าระบุได้ว่า “ซื้อกล่องส่งสินค้ารอบเช้า” จะเข้าใจง่ายกว่าเมื่อกลับมาอ่านสิ้นเดือน
หากใช้เทมเพลต ให้กรอกเฉพาะช่องที่คู่มือกำหนด และใช้วิธีบันทึกการโอนเงินของรุ่นนั้น ไม่คัดลอกสูตรหรือโครงสร้างจากตัวอย่างทั่วไปไปทับไฟล์
ตัวอย่าง ร้านเล็กบันทึกรายรับรายจ่ายหนึ่งวัน
สมมติร้านมีเงินสดต้นวัน 3,000 บาท และเงินในบัญชีธุรกิจ 20,000 บาท รวม 23,000 บาท
วันนั้นมีรายการดังนี้ ทุกยอดเป็นข้อมูลสมมติและเกิดการรับจ่ายจริงแล้ว ไม่มีค่าธรรมเนียมหรือรายการอื่นนอกเหนือจากที่ระบุ ตัวอย่างนี้ยังไม่แยกข้อมูลภาษี
| รายการ | เงินสด | บัญชีธุรกิจ | ประเภทที่ต้องแยก |
|---|---|---|---|
| ขายสินค้า รับเงินสด | +2,000 | — | รับจากการขาย |
| ขายสินค้า ลูกค้าโอน | — | +3,000 | รับจากการขาย |
| ซื้อบรรจุภัณฑ์ จ่ายเงินสด | −400 | — | จ่ายซื้อบรรจุภัณฑ์ |
| จ่ายค่าส่งจากบัญชี | — | −300 | จ่ายค่าขนส่ง |
| นำเงินสดฝากบัญชีธุรกิจ | −1,000 | +1,000 | โอนภายใน ไม่ใช่ยอดขายใหม่ |
เมื่อปิดวัน จะตรวจได้ดังนี้
| ช่องทางเงิน | วิธีคำนวณ | ยอดที่ควรเหลือ |
|---|---|---|
| เงินสด | 3,000 + 2,000 − 400 − 1,000 | 3,600 บาท |
| บัญชีธุรกิจ | 20,000 + 3,000 − 300 + 1,000 | 23,700 บาท |
| รวม | 3,600 + 23,700 | 27,300 บาท |
ตรวจยอดรวมอีกทางได้ว่า 23,000 + 5,000 − 700 = 27,300 บาท ส่วนเงินฝาก 1,000 บาทเป็นเพียงการย้ายที่อยู่ของเงิน จึงไม่ทำให้เงินรวมเพิ่ม
เงินเพิ่มสุทธิ 4,300 บาทในตัวอย่างนี้ ไม่ใช่ข้อสรุปว่าร้านมีกำไร 4,300 บาท เพราะยังไม่ได้พิจารณาต้นทุนสินค้าที่ขาย ค่าใช้จ่ายค้างจ่าย และรายการอื่นที่เกี่ยวกับการคำนวณกำไร
ตารางนี้เป็นตัวอย่างอธิบายแนวคิด ไม่ใช่หน้าจอของสินค้า และไม่ได้หมายความว่าต้องกรอกการโอนภายในสองครั้งในทุกเทมเพลต ให้ใช้วิธีที่คู่มือของไฟล์กำหนดเพื่อไม่ให้ซ้ำ
ขั้นที่ 6 ตรวจยอดให้ตรงกับเงินจริง
หลังบันทึก ให้นับเงินสดและตรวจรายการเดินบัญชี แล้วเทียบกับยอดของช่องทางนั้นในไฟล์
ถ้าไม่ตรง ลองไล่ตามนี้
- ตรวจยอดตั้งต้นว่าใส่ครบและไม่ซ้ำ
- หารายการที่ตกหล่นหรือบันทึกสองครั้ง
- ตรวจว่ารับจ่ายถูกบัญชีหรือไม่
- ดูค่าธรรมเนียม เงินคืน และรายการที่ยังรอตัดบัญชี
- ตรวจรายการโอนภายในว่าถูกวิธีและไม่กลายเป็นยอดขายเพิ่ม
ถ้ามีรายการรอดำเนินการ ให้จดอธิบายและติดตาม ไม่แก้ยอดหรือสร้างรายการรายได้เพื่อบังคับให้ตัวเลขตรงโดยยังไม่รู้สาเหตุ
ขั้นที่ 7 อ่านสรุปเพื่อเลือกสิ่งที่ควรจัดการต่อ

บันทึกให้ต่อเนื่อง แล้วกำหนดเวลาทบทวน เพื่อให้ข้อมูลช่วยในการทำงานจริง
ทุกวัน: เก็บรายการไม่ให้ตกหล่น
รวบรวมหลักฐาน บันทึกรับจ่าย และตรวจเงินสดตามความเหมาะสมของกิจการ เลือกเวลาที่ทำซ้ำได้ เช่น หลังปิดร้าน
ทุกสัปดาห์: ดูว่ามีอะไรต้องติดตาม
ตรวจรายการที่ยังไม่ชัด ยอดค้างรับ บิลที่ใกล้ถึงกำหนด และเงินที่ต้องเตรียมในสัปดาห์ถัดไป ข้อมูลค้างรับค้างจ่ายอาจต้องเก็บประกอบแยกตามเครื่องมือที่ใช้
ทุกเดือน: ดูแนวโน้มและตัดสินใจทีละเรื่อง
ดูว่ารายจ่ายหมวดไหนเพิ่มเพราะอะไร เทียบกับยอดขายและกิจกรรมในเดือนนั้น หากมีหลายโครงการหรือสาขา ให้ดูผลแยกตามรุ่นที่รองรับ
จากนั้นเลือกปรับเรื่องที่อธิบายได้ เช่น ทบทวนความถี่ซื้อบรรจุภัณฑ์หรือติดตามยอดค้างรับ ไม่สรุปว่ารายจ่ายที่มากที่สุดต้องลดก่อนเสมอ เพราะบางรายการจำเป็นต่อยอดขาย
มือใหม่มักพลาดตรงไหน?
นำยอดบัญชีมาเรียกว่ากำไร: เงินคงเหลือกับกำไรตอบคนละคำถาม ต้องดูข้อมูลต้นทุนและรายการที่เกี่ยวข้องประกอบ
บันทึกยอดขายทั้งจากออร์เดอร์และเงินโอนซ้ำกัน: กำหนดวิธีบันทึกและอ้างอิงเอกสารให้ชัด รายการเดียวไม่ควรถูกนับเป็นยอดขายสองครั้ง
รวมเงินส่วนตัวไว้แล้วค่อยแยกภายหลัง: ยิ่งรายการเยอะยิ่งตรวจยาก เริ่มแยกช่องทางและบันทึกที่มาตั้งแต่แรก
แก้สูตรเพราะอยากให้ผลตรงใจ: ทำสำเนาก่อนเปลี่ยนสูตรหรือโครงสร้าง และตรวจสาเหตุจากรายการต้นทางก่อน หากใช้สินค้าสำเร็จรูปให้ดูคู่มือหรือส่งเรื่องให้ผู้ดูแล
บันทึกอย่างเดียวแต่ไม่ตรวจยอด: การมีข้อมูลครบขึ้นยังต้องตรวจความถูกต้องกับหลักฐาน จึงจะนำไปใช้ต่อได้อย่างเหมาะสม
คำถามที่มักเจอตอนเริ่ม
เริ่มกลางเดือนได้ไหม?
สำหรับติดตามเงินภายใน เริ่มได้โดยกำหนดวันที่และตรวจยอดตั้งต้นให้ชัด ส่วนข้อมูลย้อนหลังที่จำเป็นต่อบัญชีและภาษี ต้องตกลงกับผู้ทำบัญชีว่าจะรวบรวมอย่างไร
ไม่มีใบเสร็จบางรายการ ทำอย่างไร?
จดรายละเอียดและรวบรวมหลักฐานที่มี พร้อมระบุรายการที่เอกสารยังไม่ครบ อย่าแต่งเอกสารหรือข้อมูลขึ้นมา การใช้เป็นรายจ่ายทางภาษีต้องให้ผู้ทำบัญชีตรวจเงื่อนไขและหลักฐาน
ต้องบันทึกทุกอย่างในหน้าเดียวไหม?
ขึ้นอยู่กับโครงสร้างไฟล์ บางรุ่นแยกหน้าตามเดือน บางรุ่นมีหน้าบันทึกและหน้ารายงานต่างหาก ให้ทำตามวิธีของรุ่น ไม่ถือว่าทุกรุ่นเหมือนกัน
ต้องเก่งสูตรก่อนซื้อเทมเพลตไหม?
เทมเพลตช่วยลดงานวางตารางและผูกสูตรเอง แต่ผู้ใช้ยังต้องเข้าใจการตั้งค่า วิธีกรอก และข้อจำกัดของรุ่น การเรียนคู่มือก่อนใช้จริงช่วยให้เริ่มได้มั่นใจขึ้น
เริ่มให้เป็นระบบ โดยไม่ต้องสร้างไฟล์จากศูนย์
หากรู้แล้วว่าอยากติดตามอะไร แต่ยังติดตรงการวางตารางและผูกสูตร เทมเพลตรายรับรายจ่ายบน Google Sheets ของ Studio Photo Story เป็นทางเลือกสำหรับเริ่มจากโครงสร้างที่เตรียมไว้
เลือกรุ่นตามงานที่ต้องทำ แล้วตั้งค่าหมวด บัญชี และข้อมูลที่จำเป็นให้ตรงกับธุรกิจ สิ่งสำคัญหลังจากนั้นคือบันทึกอย่างสม่ำเสมอและตรวจยอดกับหลักฐาน
เทมเพลตคำนวณและสรุปตามข้อมูลที่กรอก ไม่ใช่บริการทำบัญชีหรือยื่นภาษีแทน รายงานกำไรและข้อมูลภาษีต้องตรวจการจัดประเภทและเอกสารก่อนนำไปใช้จริง
